Een onregelmatig terugkerende feature van dit weblog is het, van Stephen Colbert geleende, idee van een echt politiek debat met een echt sterke tegenstander: mijzelf. Het onderwerp is hoe we als progressieven om moeten gaan met het populisme.

Vraag: Neemt de positie van politici af? Waarom? Is dat erg? En wat moeten we daaraan doen?

Simon A: Dat ligt er maar helemaal aan welke periode je als referentiekader neemt. Ja, ten opzichte van de jaren '50 is de positie van gezagsdragers af genomen, maar het cruciale scharnierpunt ligt in de jaren '70. Het waren toen de progressieven die zich daarvoor inzetten. De positie van alle gezagsdragers lag onder vuur. Een generatie van jonge progressieven stond tegenover de regenten: macht moest eerlijker verdeeld worden in de samenleving, mensen moesten zelf meer grip krijgen op hun omgeving. De positie van regenten werd door ridiculisering, actie en uiteindelijk verkiezingen afgebroken. De positie van politici in de laatste 40 jaar is niet sterk veranderd. De Nederlanders zijn sinds de jaren '70 vrijer, autonomer en mondiger. En dat tast de positie van gezagsfiguren aan. Dat lijkt me prima. Dat wilden wij als progressieven toch?

Simon B: Daarmee onderschat je de veranderingen die in de laatste tien jaar zich hebben voortgedaan: een groeiend cynisme ten opzichte van politici en een groeiende politiek tegenstelling tussen populistische en elitaire partijen en tussen het bestuur en het volk. Burgers hebben weinig vertrouwen in politici: veel meer mensen dan voorheen hebben geen vertrouwen in politici, denken dat politici liegen en dat zij het slechts opnemen voor hun eigenbelang. Dit wordt nu politiek steeds meer aangesproken door populistische partijen als de PVV en de SP.

Simon A: Hoeveel vertrouwen heb jij in politici in het algemeen? Als ik denk aan mensen als Verhagen, dan kan ik me niet van de indruk onttrekken dat politici onbetrouwbaar zijn, als ik denk aan Verdonk dan zie toch echt een politica die liegt en denk ik aan Zalm, dan zie ik een politicus die daarna snel zijn onkreukbare reputatie te gelde heeft gemaakt. Het is helemaal niet raar dat in een meerpartijenland, een land van minderheden mensen geen vertrouwen hebben in "de politiek" of "het parlement" als dat voor het merendeel gevuld is voor mensen voor wie je niet gekozen hebt. In Amerika hebben mensen ook altijd weinig vertrouwen in "het Congres" maar wel in hun senator of vertegenwoordiger, want dat is toevallig een goede appel in een rotte mand.

Simon B: Dat is volgens mij niet de oorzaak van het wantrouwen in politici: volgens mij is het inderdaad zo dat veel politici niet de waarheid spreken. Het is zo dat partijen in het huidige stelsel gedwongen worden om flexibel om te gaan met de waarheid. Ze charmeren de kiezers met mooie plannen, maar ze realiseren zich maar al te goed dat ze die in het kabinet niet kunnen realiseren, omdat daar voortdurend compromissen worden gesloten: als ik dit niet krijg, dan krijg jij dat ook niet. En de dingen die ze niet kunnen realiseren worden door de media aan de grote klok gehangen, en wat ze wel realiseren dat wordt verzwegen: denk maar aan de PvdA in het kabinet Balkenende, krantenpagina's vol over hoe de PvdA haar ziel aan het CDA verkocht op onderwerpen als de Europese grondwet, het onderzoek naar de oorlog in Irak en de militaire aanwezigheid in Afghanistan, maar geen woord over hoe de PvdA de inkomensverschillen heeft verkleind. Ik ben dan ook niet verbaasd over het feit dat aan de ene kant er overvragende extreme flankpartijen zijn die van alles beloven maar buiten de regering blijven, want anders wordt duidelijk dat ook zij compromissen moeten sluiten. En grijze centrumpartijen die hun kleine verschillen breed uit meten tijdens de campagne om daar vervolgens niets mee te kunnen doen. In het huidige monistische stelsel worden partijen gedwongen om deze compromissen te verkopen als hun eigen standpunten. Het wordt tijd om politieke besluitvorming uit de achterkamertjes terug te brengen waar ze hoort in het parlement: dat is transparanter voor burgers. Dualisme dat is wat dit land nodig heeft.

Simon A: Ik denk dat je aan de ene kant de rol van politiek overschat en de grote van het maatschappelijke wantrouwen onderschat: in landen waar er dualistischer bestuur is als Amerika, Zwitserland, Noorwegen en Denenmarken is het politiek vertrouwen niet groter (eerder kleiner). Het is een logisch gevolg van een vrije samenleving dat er wantrouwen is ten opzichte van politici maar ook andere gezagsdragers: religieuze leiders, politie-agenten, onderwijzers of artsen. In een vrije samenleving leven mensen meer op zichzelf, zonder dat ze het gezag nodig hebben, zijn kritisch over hun samenleving en beslissen graag over zichzelf in plaats van dat hun de les gelezen worden door een zelfbenoemde elite.

Simon B: Maar dan erkennen we dus beiden dat er wantrouwen is ten opzichte van het bestuur. Ik denk dat het in de laatste tien jaar is gestegen en jij denkt dat het gelijk is gebleven. Okay: maar ik heb een oplossing daarvoor. Jij niet. Hoe zou jij het wantrouwen oplossen?

Simon A: We moeten gewoon erkennen dat er in een vrije samenleving wantrouwen is. Er zijn gewoon cynische kiezers die verdienen ook vertegenwoordiging. Populisme is daarnaast een belangrijk democratisch fenomeen: het houdt politici bij de les, zorgt ervoor dat ze naar burgers luisteren. Dat is de kern van de democratie: dat iedereen vertegenwoordigd wordt en dat politici naar burgers luisteren. Er is dus niets om op te lossen!

Simon B: Dat vind ik een te radicaal-democratische opvatting. Er is ook een liberaal-democratische opvatting die stelt dat democratie niet slechts gaat om het vertegenwoordigen of het uitvoeren van de wil van het volk, maar om het beschermen van de mensenrechten en burgerrechten. Democratie is een middel om burgerrechten te beschermen, geen doel op zich. Het huidige rechtse populisme bedreigt de burgerrechten zoals privacy om veiligheid te beschermen, mensenrechten zoals vrijheid van godsdienst, om de Nederlandse identiteit te beschermen, en de het internationale volkenrecht om Nederland te beschermen tegen het "gevaar" van vluchtelingen. Dat zijn ook democratische waarden.

Simon A: Democratische waarden? Het is wel erg gemakkelijk om je eigen progressieve waarden neer te zetten als democratische waarden. Ik vind het heel typisch om alles wat mooi en eerlijk is (de rechtsstaat, tolerantie, internationalisme) per se democratie te noemen. Democratie gaat over de vertegenwoordigen van de wil van het volk.

En dus is er maar een conclusie mogelijk: of je het populisme ziet als een bedreiging voor of een uiting van de democratie is afhankelijk van je eigen visie op democratie: als het draait om de vertegenwoordiging van de wil van het volk, dan moeten we accepteren dat er mensen zijn met rechtse opvattingen die gevoelig zijn voor populistische argumenten. En dan hoort de democratie te schuren en hoort wantrouwen erbij. Als democratie draait om liberale waarden, zoals mensenrechten en tolerantie, dan kan het populisme een bedreiging vormen voor onze democratie. Dan staan democratische waarden onder druk door rechts-populisme.

Zoals iedereen wel door heeft ben ik begaan met het lot van het Antje Drijver Paviljoen. Gelukkig blijft deze na een spannende vijf dagen geopend. Maar had de gemeente niet andere kunnen reageren. De gemeente heeft nu letterlijk honderden mensen de stuipen op het lijf gejaagd. Meer lezen →

Heet van de pers. Antje Drijver Paviljoen blijft open! Zojuist een mail van het bestuur.Er gaan wat dingen veranderen. De gemeente en de stichting doen water bij de wijn. Meer lezen →

Het is een rare dag voor vrijwilligers en sympathisanten van het Antje Drijver Paviljoen. Vandaag is namelijk bekend geworden dat dit geweldige initiatief de deuren moet sluiten. Het bestuur heeft zojuist een brief op haar website geplaatst gericht aan het College in Utrecht. Deze brief legt de situatie heel duidelijk uit! Meer lezen →

Afgelopen zaterdag ben ik naar RUHR.2010 geweest. De reis begon in Eindhoven en na een overstap in Venlo bleek dat de trein sinds korte tijd vanuit Venlo in zijn geheel mag doorrijden naar Mönchengladbach en verder. Voorheen reed er een pendeltrein van de Deutsche Bahn tussen Venlo en Kaldenkirchen.

Na een overstap in Viersen kwam ik aan in Essen, culturele hoofdstad 2010.

Vanaf het station was het nog even zoeken naar de tram, wanneer je in het station de borden volgt kom je op straat uit en dan zie je nergens trams rijden. Deze rijden namelijk ter hoogte van het station onder de grond, net zoals de metro. Dus zodra je het station uitloopt, pak dan de roltrap.

Tram 107 (rijdt elke 7 minuten) richting Gelsenkirchen, stopt na ongeveer 15 minuten rijden bij Zollverein. Een groot kolenmijncomplex welke niet meer in gebruik is. Zollverein staat sinds 2001 op de Werelderfgoedlijst Cultuurerfgoed van UNESCO.

Het complex is ongeveer 1 vierkante km groot! De oude spoorlijnen hebben ze volgestort met beton, zodat het wandel- en fietspaden zijn geworden. Je kunt langs alle torens, buizen en gebouwen lopen. Bij elke gebouwen kun je zelfs naar binnen, of bovenop gaan staan om uit te kijken over het gehele complex.

Het is fascinerend om tussen al die gebouwen, schoorstenen en buizen te lopen.

 

Qua informatievoorziening zouden er meer borden bij de diverse gebouwen en torens enzovoort mogen staan. Nu is eigenlijk de enige optie om te horen waar wat voor diende is middels een rondleiding met een gids.

Verder is het een erg schoon en goed onderhouden complex, iets waar de voormalige werknemers van destijds jaloers op zullen zijn geweest!

Na enkele uren rond gelopen te hebben op het complex ben ik naar terug naar het centrum van Essen gegaan. Ik had op de planning staan om de Essener Dom te bezichtigen, maar na de Dom in Aachen en Köln gezien te hebben, valt deze Dom behoorlijk tegen.

In de buurt van de Essener Dom ligt de Alte Synagoge.

Natuurlijk kon ik de verleiding niet weerstaan ben naar binnen gelopen. Een prachtige synagoge vol met marmeren vloeren en muren.

De synagoge is in 1913 gebouwd en tijdens de Kristalnacht in november 1938 van binnen bijna geheel uitgebrand.

In de buurt van de Alte Synagoge staat een de van de hoogte raadhuizen van Duitsland, namelijk 106 meter hoog!

Na al deze gebouwen en cultuurerfgoed, ben ik naar Düsseldorf gegaan.

Vanuit het station naar de Rijn is ongeveer 1,7 km lopen. Er komen veel vrachtschepen en rondvaartboten voorbij varen. Je kunt er urenlang kijken naar de verschillen boten en schepen.

Langs de Rijn staat een tv-toren van 240,5 meter hoog. Met deze hoogte is het hoogste gebouw van Düsseldorf en de 10e hoogste tv-toren van Duitsland.

Binnen 42 seconden ben je met de lift naar het uitkijkpunt op 168 meter hoogte. Je kunt overal perfect rondkijken, waarbij je niet te dicht bij de ramen moet gaan staan, want het zijn namelijk schuine ramen en je kunt op die manier recht onder je kijken. Waarbij het bij veel mensen begint te duizelen.

Bij een groot aantal ramen hebben ze beplakt met de namen van gebieden of dorpen/steden die je kunt zien liggen. Eventueel een kaart voor de ramen met een plattegrond zou het nog leuker maken om te zien wat je allemaal ziet en wat je allemaal zou kunnen zien.

In de Rheinturm heb je ook perfect uitzicht op Landtag Nordrhein-Westfalen. Het bestuur van Nordrhein-Westfalen is hierin gevestigd.

Waarschijnlijk heb je ook een heel mooi uitzicht wanneer 's avonds de lampen aangaan en het buiten donker aan het worden is.

Na al dit moois was het helaas weer tijd om naar huis te gaan! Ik ben alweer aan het kijken waar mijn volgende stedentrip naar toe gaat. Mocht je tips hebben, laat het gerust weten!

Alle foto's kun je vinden op:

http://picasaweb.google.com/mennoslaats/EssenEnDusseldorf21Augustus2010